Triage van patiënten met een cervicaal of lumbaal radiculair syndroom

De Rugstraat van de polikliniek Neurologie

De Rugstraat is ingericht voor patiënten met een (verdenking op een) lumbaal radiculair syndroom of neurogene claudicatie klachten. Binnen deze Rugstraat vindt op één dag een consult bij de neuroloog plaats, gevolgd door een MRI van de lumbale wervelkolom, waarna de uitslag en het behandelplan met de patiënt wordt besproken. De Rugstraat is ingebed in het Wervelkolomcentrum Fryslân. Wij streven ernaar om patiënten met een verdenking op een radiculair syndroom of neurogene claudicatie binnen 3-4 weken te beoordelen. Vaak vindt deze beoordeling zelfs sneller plaats.

Patiëntenselectie voor de Rugstraat

Wij hebben getracht om de ingangscriteria voor de Rugstraat te verduidelijken. 

De volgende patiënt categorieën komen wél in aanmerking voor snelle diagnostiek op de polikliniek Neurologie:
- Patiënten met een lumbaal radiculair syndroom (patiënten met pijn in het been vanuit de rug waarbij de pijn in het been op de voorgrond staat (pijn uitstralend volgens een dermatoom).
- Patiënten met een neurogene claudicatie (patiënten met pijn in het been of benen bij staan en lopen).

Patiënten die hier niet voor in aanmerking komen zijn:
- Patiënten met verdenking op een cauda-equina syndroom (spoedbeoordeling SEH).
- Patiënten met persisterende hevige pijn bij een radiculair syndroom waarbij de klachten ondanks optimaliseren pijnmedicatie door de huisarts niet goed onder controle zijn. (Semi spoed beoordeling polikliniek Neurologie, dit geldt ook voor patiënten met dergelijk hevige pijnklachten die korter dan 6 weken klachten hebben).
- Patiënte met (chronische) lumbago zonder evidente uitstralende pijn in het been/de benen.
- Patiënte met (chronische) nekpijn zonder evidente uitstraling in een arm.

N.B. Patiënten met een operatieve behandeling van de rug in de voorgeschiedenis komen niet altijd in aanmerking voor de Rugstraat. Daarnaast wordt bij de triage rekening gehouden met eventuele uitval uit het arbeidsproces

Patiëntenselectie voor overige wervelkolomproblematiek

Naast de Rugstraat zijn er ruime mogelijkheden om patiënten met een radiculair syndroom op korte termijn te laten beoordelen op onze polikliniek. Meestal komen deze patiënten ook in aanmerking voor een MRI-scan. De neuroloog vraagt deze na afloop van het consult aan, doorgaans op korte termijn. De volgende patiëntencategorieën vallen hier onder:

- Patiënten met een cervicaal radiculair syndroom (waarbij uitstralende pijn in de arm op de voorgrond staat)
- Patiënten met onhoudbare pijn bij een cervicaal of lumbaal radiculair syndroom ondanks het optimaliseren van de pijnmedicatie door de huisarts (ook indien klachten korter dan 6 weken bestaan)
- Patiënten met een lumbaal radiculair syndroom die niet in aanmerking komen voor de Rugstraat. Dit zijn bijvoorbeeld patiënten met een uitgebreide medische voorgeschiedenis of patiënten met een voorgeschiedenis met operatieve behandelingen van de wervelkolom. 

Voor patiënten met chronische rugklachten of nekklachten zonder duidelijke radiculaire kenmerken of alarmsymptomen bestaat in principe geen indicatie voor beoordeling door de neuroloog.

Patiëntenselectie voor spoedbeoordeling

Patiënten met verdenking op een cauda-equina syndroom worden met spoed op de SEH beoordeeld na telefonisch overleg met de dienstdoende neuroloog. Patiënten met een snel progressieve parese bij een cervicaal of lumbaal radiculair syndroom worden na telefonisch overleg met de dienstdoende neuroloog op zeer korte termijn ingepland voor een poliklinische afspraak.

MRI diagnostiek

In toenemende mate worden MRI's aangevraagd door derden, o.a. huisartsen in de 1e lijn. Dit leidt in de praktijk regelmatig tot knelpunten. Wanneer een MRI in de eerste lijn aangevraagd wordt, sluit de vraagstelling niet altijd aan op het probleem, wat de kwaliteit van de beoordeling door de radioloog beïnvloedt. Ook zijn de MRI’s regelmatig incompleet, doordat bijvoorbeeld essentiële series of contrastseries ontbreken. Dit kan er toe leiden dat MRI’s herhaald moet worden. Tenslotte schuilt er gevaar in het feit dat de aanvrager de beelden zelf niet kan beoordelen. Dit brengt het risico met zich mee dat afwijkingen gemist worden of dat het klinisch beeld niet aansluit bij een radiologische afwijking. Om deze redenen adviseren wij om de MRI-diagnostiek bij verdenking op een radiculair syndroom of neurogene claudicatio door de neuroloog te laten aanvragen.

Wervelkolomcentrum Fryslân

Multidisciplinair overleg (MDO Spine)

Binnen het Wervelkolomcentrum Fryslân worden patiënten met complexe wervelkolomproblematiek besproken in het multidisciplinair overleg (MDO Spine). Op basis hiervan wordt een integraal behandelplan opgesteld. Aan het MDO nemen onder andere deel: de neuroloog, revalidatiearts, pijnspecialist, fysiotherapeut en psycholoog. Patiënten worden ingebracht via één van de betrokken specialismen.

Behandeling op de Pijncentrum
Een deel van de patiënten met een radiculair syndroom komt in aanmerking voor interventionele pijnbestrijding, zoals een wortelblokkade of epidurale injectie. Binnen Nij Smellinghe kunnen deze behandelingen doorgaans op korte termijn worden uitgevoerd. 

Neurochirurgische behandelingsmogelijkheden.
De afgelopen jaren zijn de neurochirurgische behandelmogelijkheden binnen Nij Smellinghe aanzienlijk uitgebreid. Naast operaties bij lumbale hernia’s worden ook cervicale hernia-operaties verricht en zijn spondylodese-ingrepen mogelijk. De wachttijden voor operatieve behandeling zijn kort.

Samenvatting

De (neurologische) wachtlijstproblematiek vraagt om slimme triage! Met bovenstaande beogen wij die patiëntencategorie te selecteren die baat heeft bij snelle verwijzing naar de neurochirurg of het Pijncentrum. De triage voor de Rugstraat richt zich hierbij op de relatief gezonde patiënt met een duidelijk omschreven lumbaal radiculair syndroom of neurogene claudicatie klachten. Patiënten die niet in aanmerking komen voor de Rugstraat worden eveneens op korte termijn beoordeeld, zodat er snel diagnostiek en een behandelplan ingezet kan worden. Bij de triage wordt rekening gehouden met eventuele uitval uit het arbeidsproces.