Agressie in de zorg groeiend probleem

Manager Mens & Organisatie, Annet Meibos en IC/SEH verpleegkundige Sandra di Rocco zien dit in hun werk dagelijks terug. Zij werden geïnterviewd door Omrop Fryslân.

Video en artikel van Omrop Fryslân: Nog altijd veel agressie tegen zorgverleners: "Loopt de spuigaten uit"

Een groeiend maatschappelijk vraagstuk

Volgens Annet is agressie iets wat je in de hele samenleving ziet toenemen en het ziekenhuis vormt daarin geen uitzondering. “Het ziekenhuis kan je zien als een mini‑maatschappij. Wat buiten speelt, zie je hier terug,” zegt ze. Uit eerder intern onderzoek blijkt dat ruim een derde van onze medewerkers weleens te maken krijgt met agressie. Dat is lager dan het landelijke gemiddelde, maar nog steeds zorgwekkend.

Landelijke cijfers laten namelijk zien dat agressie in de zorgsector breed voorkomt. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)rapporteerde dat in 2024 ongeveer zes op de tien zorg- en welzijnsmedewerkers agressie ervoeren vanuit patiënten of hun naasten. De problematiek is dus niet nieuw, maar wordt wel steeds indringender ervaren.

Verschillende vormen van agressie

In onze eigen meldingen valt vooral op dat verbale agressie het meest voorkomt: schreeuwen, schelden of kleinerende opmerkingen. Daarnaast gaat een aanzienlijk deel van de incidenten over pestgedrag. Ook fysiek geweld komt voor.

Mannen en vrouwen hebben ongeveer even vaak met agressie te maken, maar de manier waarop verschilt. Mannen krijgen vaker te maken met bedreigingen, terwijl vrouwen vaker melding doen van seksuele intimidatie. Jonge zorgverleners blijken daarnaast kwetsbaarder voor grensoverschrijdend gedrag dan oudere collega’s.

Annet benadrukt dat cijfers altijd een indruk geven, maar niet het hele verhaal vertellen. “Wat de één als agressief ervaart, ziet een ander misschien als hinderlijk, maar niet bedreigend. Dat maakt het lastig om het volledig in kaart te brengen.”

Niet alleen afkomstig van patiënten

Opvallend is dat agressie niet uitsluitend van bezoekers of patiënten komt. Een deel van de medewerkers geeft aan hinder te ervaren van collega's, meestal in de vorm van pestgedrag. Hoewel dit zeer serieus wordt genomen, lijkt het dat werkplezier in het geheel genomen er niet direct onder lijdt: medewerkers blijven enthousiast over hun vak en over hun inzet voor patiënten.

Wat doen we eraan binnen Nij Smellinghe?

Om medewerkers beter te ondersteunen zijn de afgelopen jaren diverse maatregelen ingevoerd. Zo hebben we stevig ingezet op het melden van incidenten, zodat we beter zicht krijgen op patronen en situaties die extra aandacht vragen.

Daarnaast is er een programma opgezet waarin ons beleid rond agressie wordt aangescherpt. Er wordt gekeken naar handelingskaders, juridische mogelijkheden en de manier waarop medewerkers veilig kunnen handelen in lastige situaties. Op basis daarvan worden trainingen aangeboden, gericht op de-escalatie en het herkennen van risico’s.

Ook de inzet van beveiliging is uitgebreid. Iedere dag is er een beveiliger aanwezig die medewerkers kan ondersteunen wanneer situaties uit de hand dreigen te lopen. Toch blijft de uitdaging groot, merkt Annet. “We zien dat de grenzen steeds vaker worden overschreden. Dat moet stoppen. Agressie is nooit acceptabel.”

Bredere verantwoordelijkheid

Hoewel het ziekenhuis veel doet om agressie terug te dringen, ligt de oorzaak breder in de maatschappij. Een volledig einde aan agressie verwacht Annet dan ook niet op korte termijn. “Het is een maatschappelijk vraagstuk. Maar als we met elkaar blijven streven naar een respectvolle omgang, kunnen we samen verschil maken. Ook hier in het ziekenhuis.”