Spring naar inhoud

Ter voorbereiding op uw bezoek leest u hier de actuele informatie en basisadviezen rondom het Coronavirus: www.nijsmellinghe.nl/corona.

Appendicostoma - blindedarmstoma

Deze folder is geschreven voor mensen die in aanmerking komen voor een blindedarmstoma met als doel de darm te spoelen. De folder geeft u een overzicht van de gang van zaken rond de operatie en het aanleren van het spoelen op de blindedarmstoma.

In de medische wereld gebruikt men het woord stoma voor een kunstmatige opening die een lichaamsholte verbindt met de buitenwereld. Meestal is dit een dikke- of dunnedarmstoma of een urinestoma, maar in sommige situaties kan men van de blindedarm, de appendix, een stoma maken met als doel hierdoor de gehele dikke darm te spoelen.

U heeft hierover een gesprek gehad met de chirurg en hij heeft de voor- en nadelen met u besproken. Er is nog alle tijd om hierover na te denken alvorens u tot een besluit komt.

Diagnose

Deze specifieke methode wordt toegepast bij kinderen en volwassenen bij wie sprake is van:

  1. Ernstige obstipatieklachten als gevolg van een traag werkende dikke darm
  2. Ernstige vormen van incontinentie, het niet kunnen ophouden van de ontlasting, waarvoor een andere operatie of behandeling geen oplossing biedt
  3. Een combinatie van beide, incontinentie en obstipatie, waarvoor een andere behandeling of operatie geen oplossing biedt

Bovenstaande indicaties kunnen voorkomen bij mensen met een gevoelsstoornis zoals Multiple Sclerose, mensen met een dwarslaesie, personen met spina bifida, slow transit colon of defecten aan de anale sfincter (sluitspier).

Doel van de appendicostoma

Een appendicostoma wordt aangelegd om met behulp van een catheter de darm te spoelen met water. Op die manier wordt getracht het probleem van obstipatie en/of incontinentie te verhelpen en daardoor weer een normaler ontlastingspatroon te verkrijgen. Door het legen van de dikke darm ontstaat een soort van pseudo-continentie. Dit zal bijdragen tot verbetering van de kwaliteit van leven.

De operatie en opname

De operatie appendicostoma gebeurt onder narcose. Tijdens de operatie werkt de chirurg met behulp van een laparoscoop. Er worden kleine sneetjes gemaakt in de buik, waardoor de operatie plaatsvindt. Heel soms lukt het niet om de operatie laparoscopisch (via kleine sneetjes in de buik) uit te voeren, dan wordt een kleine incisie (snede) gemaakt. De blindedarm wordt door de wand van de rechteronderbuik naar buiten gehaald en als een klein stoma ingehecht in de huid. Door deze stoma komt een catheter, zie foto. Deze catheter (flow care catheter) wordt in de darm op zijn plaats gehouden door een ballonnetje gevuld met water. De eerste 6 weken wordt er gespoeld door deze catheter. Daarna wordt hij vervangen door een button.

De opnameduur is gemiddeld drie dagen. Dit is afhankelijk van uw conditie en of u het spoelen enigszins zelf kunt uitvoeren. Indien dit niet het geval is, vraagt de afdelingsverpleegkundige thuiszorg aan voor de ondersteuning bij het spoelen en het aanleren van het spoelen. De kans op complicaties is klein. Soms ontstaat een infectie rond de stoma.

Handleiding darm spoelen via een appendicostoma

De dag na de operatie wordt meteen gestart met het spoelen van de dikke darm. Bij voorkeur gebeurt dit met de pomp van B.Braun Medical. Deze dient van te goed opgeladen te zijn. Tijdens het spoelen mag de pomp niet aan de stroom. De eerste week na het aanleggen van de blindedarmstoma beginnen we met 500 tot 1000ml water per dag te spoelen.

Dit wordt uitgebreid naar anderhalve liter water. Vul de pomp onder de kraan met warm water tot het niveau van anderhalve liter. Wanneer u de pomp aanzet, door te draaien aan de knop op de voorkant, ligt er een lampje op. Vul nu de slang met water zodat deze ontlucht wordt.

U zit tijdens het spoelen op het toilet en de pomp staat naast u, eventueel op een krukje zodat u hem goed kunt bedienen. Sluit de slang van de pomp aan op het ventieltje van de flow care catheter, die uit uw buik steekt. Controleer of het klemmetje openstaat en zet vervolgens de pomp aan. Al draaiend aan de knop gaat de druk toenemen. U kunt het niveau van het water in de gaten houden. Wanneer u hevige kramp krijgt, kunt u de pomp even stil zetten en wachten tot de kramp afzakt. Wanneer u nergens last van heeft mag het water gerust binnen 10 minuten inlopen. U koppelt daarna de slang weer af en doet het dopje op de flow care catheter. Bij voorkeur laat u het witte klemmetje openstaan. Deze heeft geen functie en kan uiteindelijk een breukje in de catheterslang doen ontstaan.

U wacht nu rustig af tot de darm geledigd wordt. Dat kan heel snel gaan, maar soms duurt het langer voordat het opgang komt. Wanneer u er gerust over bent dat er geen ontlasting (meer) komt kunt u van het toilet gaan. Blijf de eerste tijd wel in de buurt van het toilet, want u kunt nog weer aandrang krijgen.

Meteen na het aanleggen van de stoma spoelt u de eerste week dagelijks, wanneer dat goed gaat kunt naar eigen inzicht om de dag spoelen. De meeste mensen spoelen met anderhalve liter water, minder kan natuurlijk ook, naar eigen inzicht, maar meer water is niet aan te bevelen. Meestal is het niet meer nodig om laxantia te gebruiken en kan dit gestopt worden, dit gaat altijd in overleg met de arts.

Bij obstipatie klachten is het absoluut haalbaar om één keer per 48 uur te spoelen. Bij fecale incontinentie is één maal per 24 uur aannemelijker. Kom er samen met uw stomaverpleegkundige achter welke manier van spoelen voor u wenselijk is.

Nazorg

Wat veel gezien wordt, zijn huidirritaties rond de ingang van de stoma. Dit kan komen door irritatie van de catheter of de button of lekken van vocht uit de catheter. De huid is vaak wat vochtig en geeft daarop een reactie. Ook kan het wat bloeden in het begin. Indien nodig voorziet de stomaverpleegkundige u van verbandmateriaal en/of een recept hiervoor.

Zes weken na het aanleggen van de appendicostoma wordt de flow care catheter vervangen door eventueel een andere catheter of een button (Medilime button van Cobra Medical, zie foto onder deze tekst). Dit gebeurt poliklinisch. Vervolgens moet er iedere vier maanden een nieuwe button of catheter geplaatst worden. Dat kan poliklinisch door de stomaverpleegkundige maar kan ook gerust door de huisarts of de thuiszorg verpleegkundige. Het is van belang dat u altijd een button op reserve thuis heeft, indien deze om één of andere reden sneuvelt is het belangrijk dat binnen zes uur een nieuwe button geplaatst wordt.

De slang die aan de pomp bevestigd is wordt één keer per zes maand vervangen door een nieuwe. Als u een nieuwe slang besteld (slangsysteem nr. 25057) dan hoort daar ook een koppelstukje bij (tussenstukje met luerlock nr. 5021).
De handset die we ook altijd voor u bestellen, is bedoeld voor wanneer u een nachtje van huis bent of tijdens vakanties. Het is wel goed om eens te oefenen met deze handset. U kunt jaarlijks een nieuwe handset bestellen. 
De pomp moet één keer per drie jaar vervangen worden.

Vragen

Indien u nog vragen heeft, kunt u ten alle tijden contact opnemen met de stomaverpleegkundigen van Nij Smellinghe. Zij zijn dagelijks bereikbaar op telefoonnummer 0512 588 521.

Download PDF